Luxor
Luksor: Antik Mısır’ın açık hava müzesi
Luksor, Nil’in her iki yakasına yayılan eşsiz anıtlarıyla adeta yaşayan bir tarih sahnesidir. Doğu yakasında yer alan Karnak ve Luksor Tapınakları, dev sütunları, görkemli avluları ve firavunlar tarafından yüzyıllar boyunca eklenen yapılarıyla Antik Mısır’ın ihtişamını gözler önüne serer. Karnak, antik dünyanın en büyük tapınak kompleksi olarak öne çıkarken, Nil boyunca uzanan Luksor Tapınağı Amon kültünün kalbini oluşturur Batı yakasında ise Krallar Vadisi, Tutankhamun ve I. Seti dâhil onlarca firavunun mezarıyla ziyaretçileri yeraltındaki gizemli dünyaya taşır. Yakındaki Kraliçeler Vadisi, kraliyet ailesinin hikâyelerini yansıtırken, Hatşepsut ve III. Ramses tapınakları etkileyici kabartmaları ve mimarileriyle mutlaka görülmesi gereken duraklardandır Luksor Müzesi, tapınak ve nekropollerden gelen seçkin eserlerle bu büyük medeniyetin sanatını yakından tanıma fırsatı sunar. Nil üzerinde yapılan feluka gezileri ve Banana Island gibi duraklar ise tarihle iç içe huzurlu bir mola imkânı verir Kısacası Luksor, binlerce yıllık geçmişi, anıtsal yapıları ve Nil manzaralarıyla Mısır’ın en etkileyici destinasyonlarından biridir. Şehri gerçekten hissetmek ve keşfetmek için birkaç gün ayırmak idealdir
Mısır (Arap Cumhuriyeti Mısır), Afrika kıtasının kuzeydoğusunda yer alır ve topraklarının bir kısmı Sina Yarımadası’nda bulunur. Ülke; Libya, Sudan, İsrail ve Filistin ile sınır komşusudur; Akdeniz ve Kızıldeniz kıyılarına sahiptir. En önemli su yolu, bu iki denizi birbirine bağlayan Süveyş Kanalı’dır. Ülkenin içinden geçen Nil Nehri, antik uygarlığın beşiği olarak kabul edilir. Mısır’ın yüzölçümü 1 milyon km²’yi aşar ve bunun yaklaşık %96’sını çöller (Sahra, Libya ve Arap çölleri) kaplar. Tarım, yalnızca Nil Vadisi ve Deltası boyunca yoğunlaşmıştır. Mısır’ın en yüksek noktası Azize Katarina Dağı (2629 m), en alçak noktası ise Kattara Çukuru (−133 m)’dir. Başkent Kahire’dir. Ülkenin nüfusu 105 milyonu aşmıştır; bu da Mısır’ı Orta Doğu’nun en kalabalık ülkesi yapmaktadır. Ülke, petrol, doğal gaz ve demir cevheri bakımından zengindir. Mısır faunası oldukça çeşitlidir: ceylanlar, çakallar, timsahlar, develer, suaygırları, çok sayıda kuş, böcek ve sürüngen türü görülür.
Mısır, küçük bir kısmı subtropikal, büyük bir kısmı tropikal iklim kuşağında yer alır. Ülkede genel olarak tropikal çöl iklimi hüküm sürer. Mısır yazları çok sıcaktır; gündüz sıcaklıkları yer yer 50°C’ye kadar çıkabilir, ancak geceleri belirgin biçimde daha serindir. Günlük sıcaklık farkı oldukça yüksektir. Kıyı bölgelerinde sıcaklık değişimleri iç kesimlere göre daha ılımandır. Kış ayları daha serin geçer; ocak ayında gündüz sıcaklığı genellikle 20–25°C, gece ise ortalama 10°C civarındadır. Çöllerde nadiren −5°C’ye kadar düşen hafif don olayları yaşanabilir. Yağış miktarı çok düşüktür — yılda 25 mm’ye kadar. Sadece ülkenin en kuzeyinde ve Sina Dağları’nda yıllık yağış miktarı 200 mm’ye kadar çıkabilir.
Mısır’ın doğası geniş ve çeşitlidir. Ülkeyi güneyden kuzeye ikiye bölen verimli Nil Vadisi dışında kalan toprakların büyük kısmı çöllerle kaplıdır ve yalnızca birkaç vaha (oasis) bu manzarayı süsler. Mısır, Akdeniz, Süveyş Körfezi, Akabe Körfezi ve Kızıldeniz boyunca uzanan uzun kıyı şeritlerine sahiptir. Her bölge, kendi çevresine uyum sağlamış kendine özgü bitki ve hayvan türleriyle karakterizedir.
Mısır halkının büyük çoğunluğu Arapça konuşur ve Sünni İslam inancına sahiptir. Nüfusun yaklaşık %10’u Hristiyan Kıptilerdir. Hristiyanlık, kökenini İskenderiye’de bulur; burada hâlen Kıpti Ortodoks Kilisesi’nin merkezi bulunur ve başında patrik yer alır. İslam, 7. yüzyılda Mısır’a gelmiş ve zamanla resmî din hâline gelmiştir. Günümüzde şeriat yumuşatılmış biçimde uygulanmakta, ancak İslam hâlâ Mısırlıların yaşamında belirleyici bir role sahiptir. Ezan günde beş kez yankılanır; bu yüzden Kahire, “Bin Minareli Şehir” olarak anılır.
Mısır mutfağı, Orta Doğu ve Akdeniz geleneklerini birleştirir, ancak aynı zamanda kendine özgü, benzersiz tatlara da sahiptir. Mutfakta temel besinler baklagillerdir — fasulye, nohut ve mercimek en sık kullanılan malzemelerdir ve en popüler yemekler bunlardan hazırlanır. Et daha az tüketilir; genellikle kuzu, keçi, tavuk ve sığır eti tercih edilir. Ülkede balık ve deniz ürünleri de oldukça yaygındır. Sebzeler, özellikle patlıcan, önemli bir yere sahiptir. Tahıllar arasında en çok pirinç, bulgur ve kuskus kullanılır. Mısır mutfağı baharat açısından çok zengindir; yalnızca bilinen kişniş, kimyon ve karabiber değil, aynı zamanda yemeklere karakteristik koku katan özel bir aroma — mastika — da yaygındır. En bilinen yemeklerden bazıları şunlardır: • Ful Medames • Gibna Domiati • Dukka • Baba Ganuş • Humus ve Falafel • Kuşari • Molohiya • Kofta • Kunafa, Basbusa, Umm Ali
1. Antik Mısır (M.Ö. 5000 – M.Ö. 332) Nil Vadisi’nde ilk yerleşimler Paleolitik Çağ’da başladı. Erken Hanedanlar: Menes, Yukarı ve Aşağı Mısır’ı birleştirdi. Eski Krallık: Piramitlerin inşası. Orta Krallık: Kültür ve edebiyat gelişti. Yeni Krallık: Krallar Vadisi ve dev tapınaklar. 2. Helenistik ve Roma Dönemi Büyük İskender ve Ptolemaioslar. 3. İslam ve Orta Çağ Al-Azhar Üniversitesi. 4. Osmanlı ve Modern Dönem Cumhuriyetin ilanı ve günümüz Mısır’ı.
Modern Mısır, tarihî ve kültürel katmanlardan oluşan bir mozaiktir. Gökdelenler ile eski camiler, Kıpti kiliseleri ve çarşılar yan yana bulunur. Turizm, Nil turları ve Kızıldeniz tatilleri ülkenin önemli gelir kaynaklarıdır.
Sizlere konforlu, klimalı otobüslerle ve Rusça konuşan rehber eşliğinde şehir tanıtım turuna katılmanızı tavsiye ederiz. Rehberiniz tur sırasında şehir, yerel gelenekler ve kültür hakkında birçok faydalı bilgi verecek, en güzel ve ilginç yerleri gösterecektir. Ayrıca sabit fiyatlı devlet mağazalarını ziyaret etme fırsatınız olacaktır. Şehir turunu tatilinizin ilk iki günü içinde almanız önerilir.
Mısır’a vardığınızda, telefonlarınızda mobil interneti ve sesli mesaj hizmetini kapatmanızı tavsiye ederiz çünkü internet dolaşım ücretleri oldukça yüksektir. Bazı oteller belirli bölgelerde ücretsiz Wi-Fi sunmaktadır. Sürekli internet erişimi isterseniz, şu operatörlerden birinin internet paketli SIM kartını satın alabilirsiniz: Orange, Vodafone, Etisalat veya WE. Pasaportunuzla birlikte seçtiğiniz operatörün satış noktasına gitmeniz yeterlidir; çalışanlar size uygun tarifeyi seçmenize yardımcı olacaktır.
Mısır’da turistlerin “bakşiş” adı verilen bahşiş kültürünü unutmamaları gerekir. Yani verilen hizmet karşılığında küçük bir teşekkür ücretidir. Otellerde ve restoranlarda (kategoriden bağımsız olarak) personele bahşiş bırakmak adettendir.
Mısır’daki elektrik voltajı 220 V, frekansı 50 Hz’dir. Prizler Avrupa standartlarına uygundur.
Mısır’da sadece şişelenmiş içme suyu tüketilmelidir. Musluk suyunu içmeyiniz! Sebze ve meyveleri mutlaka dikkatlice yıkayınız.
Mısır, Doğu Avrupa Zaman Dilimi (Eastern European Time) kullanmaktadır. Ülkenin tüm şehirlerinde saat aynıdır. Saatlerinizi yerel zamana göre ayarlamayı unutmayın. Tatiliniz süresince check-in, toplantı, dönüş saati gibi tüm planlamalar yerel saate göre yapılacaktır.
Mısır’da güneş oldukça güçlüdür. Tatilin ilk gününden itibaren güneş gözlüğü, şapka kullanmayı ve güneş kremi sürmeyi unutmayın. Uzun süre güneş altında kalmaktan kaçının; aksi halde güneş yanığı veya sıcak çarpması yaşayabilirsiniz. Özellikle çocukların güneşten korunmasına dikkat edin.
Kızıldeniz, binlerce balık türü ve renkli mercanlara ev sahipliği yapar — bunlar ülkenin ulusal hazinesi sayılır. Yüzmek sadece belirlenmiş alanlarda serbesttir. Deniz kestanelerinden korunmak için deniz ayakkabısı giymeniz tavsiye edilir. Renkli mercanların üzerinde yürümek kesinlikle yasaktır. Çoğu otelde mercanlara zarar vermeden denize girmek için iskele (pier) bulunur. Mercanlara veya balıklara dokunmayın. Güneş battıktan sonra denize girmek yasaktır. Çocuklar denizde mutlaka yetişkin gözetiminde olmalıdır. Balık avı sadece izin verilen yerlerde mümkündür.
Eğer doktora gitmeniz veya özel tıbbi yardım almanız gerekirse, sigorta poliçenizde yazılı numarayı arayarak sigorta şirketinizle iletişime geçin. Poliçeniz, seyahat sözleşmesiyle birlikte size verilen belgelerde yer almaktadır. Ayrıca rehberinizden de ne yapmanız gerektiği konusunda bilgi alabilirsiniz. Çoğu otelde nöbetçi doktor bulunan klinikler mevcuttur. Otel kliniğinde doktora danışmak genellikle ek ücrete tabidir.
Mısır’daki gümrük kuralları genel olarak Avrupa standartlarına benzerdir. İlaç gibi bazı ürünleri yüksek miktarda izinsiz çıkarmak el konulmasına veya para cezasına neden olabilir. 10.000 ABD dolarına kadar döviz girişinde beyanname gerekmez; aynı miktar kadar dövizi çıkarmak da beyansız mümkündür. Mısır lirası (EGP) giriş-çıkış limiti 5.000 EGP’dir. Uyuşturucu madde ticareti, bulundurulması veya kullanımı çok ağır cezalarla (hatta idamla) cezalandırılabilir. Dronlar, ateşli silahlar, metal dedektörleri kesinlikle yasaktır. Tarihi eserler, antikalar, hayvan derileri, mercan ve deniz kabukları gibi doğadan toplanan objelerin ülke dışına çıkarılması yasaktır. Mısır’a vardıktan sonraki 48 saat içinde, pasaportunuzu göstererek Duty Free mağazalardan alışveriş yapabilirsiniz.
Uluslararası otel kurallarına göre, check-in saati 14:00, check-out saati 12:00’dir. Geç transferi olan misafirler için çoğu otel bagaj muhafaza alanı sağlar. Geç çıkış (late check-out) yapmak isterseniz, müsaitlik durumuna göre ek ücretle resepsiyondan talep edebilirsiniz. Değerli eşyalarınızı oda kasasında veya resepsiyondaki kasada (bazı otellerde ücretlidir) saklayın. Otel, kaybolan değerli eşyalar için sorumluluk kabul etmez. Uçuş öncesi uyandırma servisini resepsiyondan talep edebilirsiniz. Ayrıca “soğuk kumanya (lunch box)” almak isteyen misafirler, seyahatlerinden en az 1 gün önce resepsiyona bilgi vermelidir. Her otel bu hizmeti sunmayabilir.
Rusya veya BDT ülkelerine otel odasından ya da resepsiyondan (ücretli) arama yapılabilir. Mısır kodu: +20 (veya 002) Cep operatörlerinin Mısır operatörleriyle roaming (dolaşım) anlaşmaları vardır. Ücret bilgilerini kendi operatörünüzden öğrenebilirsiniz.
Her otelin kendi kuralı vardır: bazı otellerde her gün, bazı otellerde belirli günlerde, bazılarında ise sadece yere bırakıldığında değiştirilir. Detaylı bilgi için resepsiyona danışabilirsiniz. Havuz veya plaj için “havlu merkezi”nden (towel center) havlu alınmalıdır.
Mısır’da şu anda geçerli olan para birimi Mısır Lirasıdır ve uluslararası kısaltması EGP şeklindedir. Mısır’daki fiyat etiketlerinde genellikle bu birimin farklı bir kısaltması olan L.E. kullanılır. Bir Mısır Lirası 100 piastere eşittir. Şu anda dolaşımda bulunanlar: 5 10 20 25 ve 50 piaster ile 1 Mısır Lirası değerinde madeni paralar. 25 ve 50 piaster ile 1 5 10 20 50 100 ve 200 Mısır Lirası değerinde banknotlar. Mısır banknotlarının arka yüzlerinde şu tasvirler yer alır: 25 piaster – Mısır arması. 50 piaster – Firavun II. Ramses’in tasviri. 1 Lira – Abu Simbel’deki II. Ramses Tapınağı. 5 Lira – Nil Nehri’nin yıllık taşkın tanrısı Hapi. 10 Lira – Firavun Kefren’in (Khafre) heykelinden bir parça. 20 Lira – Savaş arabasındaki II. Ramses; Karnak Tapınağı’ndan kabartma. 50 Lira – Edfu Tapınağı; antik Mısır gemisi. 100 Lira – Sfenks. 200 Lira – Oturan yazman (katip).
Kahire’de bulunup da Selahaddin Kalesi’ni görmemek neredeyse imkânsızdır. Orta Çağ askeri mimarisinin en önemli eserlerinden biri olan bu görkemli yapı, büyük kapıları, kuleleri ve yüksek savunma duvarlarıyla klasik bir ortaçağ kalesini andırır. Mısır başkentinin en çok ziyaret edilen yerlerinden biridir; popülerlik bakımından yalnızca firavun dönemine ait anıtların gerisindedir. Kale içinde üç cami (bunlardan biri muhteşem Muhammed Ali Camii’dir), Araba Müzesi, Askerî Müze ve Bahçe Sanatları Müzesi bulunur.
Kahire’nin hemen dışında, Giza Platosu’nda yer alan büyük piramitler, Antik Mısır döneminin en görkemli mimari eseridir. Devasa Keops Piramidi’nin manzarası insanda derin bir hayranlık uyandırır. Günümüze kadar ulaşabilmiş yedi harikadan tekidir. Kefren ve Mikerinos piramitleri biraz daha küçük olsa da etkileyicilik açısından geri kalmaz. Daha doğuda, yaklaşık 20 metre yüksekliğe kadar olan üç küçük piramit grubu bulunur — bunlar kraliçelere ve Keops’un eşleri ile kız kardeşlerine aittir. Aynı platoda Büyük Giza Sfenksi ve Güneş Kayığı Müzesi yer alır.
Dünyanın en eski heykellerinden biri kuşkusuz Sfenks’tir. Aynı zamanda en gizemli heykellerdendir, çünkü Sfenks’in sırrı hâlâ tam olarak çözülememiştir. İnsan başlı, aslan gövdeli bu heykel Nîl’in batı kıyısında, Giza piramitlerinin hemen yanında yer alır. Kireçtaşından oyulmuş bu dev anıtın uzunluğu 73 metre, yüksekliği 20 metredir. Sfenks, yüzünü Nîl’e ve doğan güneşe dönmüştür.
Sakkara’daki basamaklı piramit, dünyada günümüze kadar ulaşan en eski büyük taş yapılardan biridir. Mimar İmhotep tarafından M.Ö. 2650 civarında firavun Zoser için yapılmıştır. Altı basamaktan oluşan bu piramit, Mısır’daki ilk piramit olma özelliğini taşır. Binlerce yıl geçmesine rağmen oldukça iyi korunmuştur; yalnızca bir kısmı kumla örtülmüştür.
Luksor Tapınağı, Nîl’in doğu kıyısında, “Yaşayanların Şehri” olarak adlandırılan bölgede bulunur ve Karnak Tapınak kompleksiyle doğrudan bağlantılıdır. Antik çağda bu iki anıt, 365 sfenksten oluşan bir yol ile birbirine bağlanıyordu. Günümüze kadar tam olarak korunamasa da bu yolun bir kısmı yeniden inşa edilmektedir. Tapınağın ana bölümü M.Ö. 14. yüzyılda, firavun III. Amenhotep döneminde Amon-Ra, eşi Mut ve oğlu Khonsu’ya adanarak inşa edilmiştir. Daha sonra Tutankhamon, Horemheb ve II. Ramses de yapıya katkıda bulunmuştur.
Karnak Tapınağı, Antik Mısır’ın en büyük tapınak kompleksidir ve Yeni Krallık döneminin en önemli devlet mabedidir. Amon-Ra, eşi Mut ve oğulları Khonsu’ya adanmış olan bu dev kompleks, Luksor’un 2,5 km kuzeyinde, Nîl’in doğu kıyısında yer alır. 1979 yılından itibaren Luksor Tapınağı ve Teb Nekropolleri ile birlikte UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndedir. İki yüzyıl öncesine kadar tamamen kumla örtülü olan tapınak, 19. yüzyıldan bu yana arkeologlar tarafından kazılmakta ve hâlâ araştırılmaktadır.
Mısır’ın en ünlü arkeolojik bölgelerinden biri olan Krallar Vadisi, Nîl’in batı kıyısında yer alır. Antik Mısır firavunları, yüksek rütbeli memurlar ve kraliyet ailesi üyeleri yüzyıllar boyunca burada defnedilmiştir. “Ölüler Şehri” olarak da bilinen bu gizemli yer, hem bilim insanlarının hem turistlerin ilgisini çeker. Vadinin ünü, Tutankhamon’un mezarının keşfiyle tüm dünyaya yayılmıştır.
Deir el-Bahri’deki Hatşepsut’un anıtsal tapınağı, Luksor’da Nîl’in batı kıyısında yer alır. Kayaya oyularak inşa edilmiş olan bu yapı, antik dönemin mühendislik harikalarından biridir. İnşasına kraliçe Hatşepsut’un hayattayken başlanan bu tapınak, saray mimarı Senmut tarafından yapılmıştır.
Medinet Habu Tapınağı, firavun III. Ramses’e adanmış bir anıttır. Yeni Krallık dönemi boyunca hükümdarların ölümden sonra da güçlerini simgeleyen kutsal yapılar olarak görülmüştür ve günümüze kadar en iyi korunmuş örneklerden biridir.
Luksor yakınlarındaki iki dev Memnon Heykeli, tahtta oturan firavun III. Amenhotep’i tasvir eder. Her biri 18 metre yüksekliğinde ve 700 tondan ağırdır.
Edfu Tapınağı, Horus’a adanmış olup Mısır’daki en iyi korunmuş tapınaklardan biridir. Efsaneye göre Horus ile Set arasındaki savaşın geçtiği yerde inşa edilmiştir.
Asuan Yüksek Barajı, Nil Nehri üzerinde yer alan devasa bir taş dolgu barajdır. Sulama, elektrik üretimi ve taşkın kontrolünde Mısır ekonomisine büyük katkı sağlar.
Abu Simbel Tapınakları, II. Ramses ve eşi Nefertari’ye adanmış dev kaya tapınaklarıdır ve UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndedir.
Sina Dağı eteklerindeki Aziz Katerina Manastırı, dünyanın en eski faal Hristiyan manastırlarından biridir.
Antik dünyanın en büyük bilgi merkezlerinden biri olan İskenderiye Kütüphanesi, bilimin ve kültürün simgesi olmuştur.
Ras Muhammed Milli Parkı, dünyanın en iyi dalış noktalarından biri olarak kabul edilir ve Mısır’ın doğal gururudur.
Sina Dağı, kutsal kitaba göre Tanrı’nın Musa’ya On Emir’i verdiği yer olarak kabul edilir.
Siwa Vahası, Büyük Sahra’nın ortasında yer alan izole bir vaha olup Berberi kültürüyle ünlüdür.
Nil’in iki yakasına yayılan Kahire, Mısır’ın başkenti ve İslam dünyasının en büyük şehirlerinden biridir. Burada modern gökdelenler, tarihi camiler, canlı çarşılar ve dünya çapında ünlü müzeler bir arada bulunur. Şehir, Giza Piramitleri ve Kahire Kalesi gibi simgelerle hem antik Mısır’ın hem de İslami dönemin izlerini taşır. Mısırlılar Kahire’ye iki isim verir: “Masr” ve “El Kahira”. “Masr” genellikle şehir halkı arasında Kahire’yi ifade ederken, ülke dışında vatan anlamına gelir. “El Kahira” adı ise Fatımiler’in 969’daki fethiyle ilişkilidir. Kahire altı eski şehrin birleşimiyle oluşmuştur. Memphis, Heliopolis, Fustat ve Fatımi Kahiresi bu sürecin parçalarıdır. Selahaddin Eyyubi ve Memlükler döneminde şehir bugünkü İslami kimliğini kazanmıştır.
İskenderiye, M.Ö. 332 yılında Büyük İskender tarafından kurulmuş ve kısa sürede Akdeniz’in en önemli bilim, kültür ve ticaret merkezlerinden biri haline gelmiştir. Ptolemaioslar döneminde başkent olmuş; ünlü İskenderiye Kütüphanesi burada kurulmuştur. Roma ve Bizans dönemlerinde önemini koruyan şehir, 641’de Araplar tarafından fethedilmiştir. Günümüzde Qaitbay Kalesi, Kom el-Dikka, Kom esh-Şukafa ve modern Bibliotheca Alexandrina şehrin simgelerindendir.
Antik Mısır’ın başkenti olan Luksor, Nil’in doğu ve batı kıyılarına yayılan tapınakları ve mezarlarıyla dünyanın en büyük açık hava müzesidir. Karnak ve Luksor Tapınakları, Krallar Vadisi ve Hatşepsut Tapınağı başlıca ziyaret noktalarıdır. Nil üzerindeki feluka turları ve Banana Island gezileri, şehrin doğal güzelliğini keşfetme imkânı sunar.
Hurgada, Kızıldeniz kıyısında yer alan popüler bir tatil merkezidir. Renkli mercan resifleri, dalış merkezleri ve her bütçeye uygun otelleriyle tanınır. Makadi Bay, Soma Bay, El Gouna ve Marsa Alam gibi çevre tatil bölgeleriyle birlikte hem dinlenme hem de su sporları için idealdir.
Marsa Alam, Kızıldeniz’in en sakin ve bakir tatil beldelerinden biridir. El değmemiş mercan resifleri, nadir deniz canlıları ve huzurlu atmosferiyle özellikle dalış tutkunlarının favorisidir. Gece hayatının sınırlı olması, bölgeyi sessiz ve dinlendirici bir tatil arayanlar için cazip kılar.
Şarm El Şeyh, Kızıldeniz’in en prestijli tatil merkezlerinden biridir. Naama Bay, Sharks Bay, Nabq Bay ve Old Market gibi bölgeleriyle hem ailelere hem de gençlere hitap eder. Lüks otelleri, canlı gece hayatı ve dünyaca ünlü mercan resifleriyle Mısır’ın en popüler destinasyonlarından biridir.